Kurs uwodzenia dla miłośników średniowiecza

Agata Sztyber

W uwodzeniu liczy się czas i miejsce. We wczesnym średniowieczu idealną na to porą była Noc Kupały, związana z letnim przesileniem słońca. W staroruskim latopisie Powieść minionych lat, odnoszącym się do plemion zamieszkujących tereny wschodniej Słowiańszczyzny, czytamy: "...schodzili się na igrzyska, na pląsy i na wszelkie pieśni biesowskie, i tu porywali żony swoje, z którymi już wprzódy się umówili". Noc Kupały poświęcone przede wszystkim żywiołom wody i ognia, mającym oczyszczającą moc, to również święto miłości i płodności. W Noc Świętojańską rozpalano ogniska, w których palono zioła, odprawiano wróżby, oddawano się radosnym zabawom, śpiewom i tańcom.

Badania na stanowiskach z okresu wczesnego średniowiecza (VII-XIII w.) dostarczyły szeregu ozdób, którymi przystrajały się kobiety słowiańskie w tym czasie. Większość z nich wykonana była ze srebra, rzadziej z brązu, miedzi, cyny, jeszcze rzadziej ze złota. Były to przede wszystkim kabłączki skroniowe, a więc niewielkich rozmiarów kółeczka, przymocowywane do opaski noszonej na czole. Ponadto występowały różnego rodzaju zausznice-kolczyki o paciorach bogato zdobionych filigranem i granulacją. Na rękach noszono bransolety, a na palcach pierścienie ze splecionych drucików, z blaszki, na której wyryto ornament wici roślinnej, z oczkiem szklanym. Największą różnorodnością odznaczały się jednak naszyjniki. Mieniły się kolorowymi paciorkami ze szkła, bursztynu, a nierzadko półszlachetnych kamieni, m.in. karneolu, fluorytu, kryształu górskiego. Do tego dochodziły srebrne korale o najrozmaitszych kształtach - malinowym, kukurydzianym, trójkątnym, gwiaździstym, winnego grona. Często centralne miejsce w kolii zajmował wisior, który mógł też być noszony jako pojedyncza zawieszka.

Agata Sztyber, pracownik Zakładu Archeologii Średniowiecza i Czasów Nowożytnych w Instytucie Archeologii UJ, zajmuje się archeologią i historią średniowiecza.


Cały artykuł dostępny w wersji papierowej "Fragile".