ikona-poprawiona

Słuchanie lasu. Field recording jako praktyka magiczna?

I. Szczury w murach i ukryta cykada   Bohater opowiadania H.P. Lovecrafta Szczury w murach – postawiony w dość typowej dla dzieł tego pisarza sytuacji zmagania się z „przeklętym dziedzictwem” w postaci „starożytnego zamczyska” – jest dręczony przez powracające natrętnie doświadczenia akustyczne: „mdlący dźwięk: plugawy, śliski chrobot (...)
Jean-Francois Lyotard

Trójkąt sonorystyczny, albo co Claude Lévi-Strauss powiedziałby o kulturze dźwięku, gdyby nie mówił o kuchni

Istnieje jakiś aspekt kulinarny w każdym akcie zabierania głosu… Claude Jaeglé   I. Jedzenie, czyli metafora Ojciec chrzestny współczesnej antropologii i zarazem twórca etnologii strukturalistycznej, Claude Lévi-Strauss, w jednej ze swych klasycznych prac[1] posłużył się tak zwanym „trójkątem kulinarnym”, aby zilustrować strukturalną opozycję (...)
okladka7jp

Porzucić język! Ocalić poezję! Artaud. Roussel. Chopin

  Na początku było słowo. Ale nie należało ono do poety, ten bowiem, wydziedziczony z języka, ołachmanił się starannie mową nieludzką, porzucony w kącie azylu dla obłąkanych i naznaczony stygmatyzującym piętnem sza­leńca, zdolny szeptać niczym mantrę bełkotliwe lecz znaczące: „Di – da” lub może raczej „Fort (...)
DJ Spooky podczas koncertu w Danbury (USA), fot. Brian McGloin

Sztuka dystansu. Awangarda w krzywym zwierciadle ponowoczesności

Niedawno Zygmunt Bauman ogłosił kres awangardy, czy też raczej niemożliwość jej ukonstytuowania się w postmodernistycznym uniwersum pozbawionym stałych punktów odniesienia w sferze estetyki i aksjologii – punktów, które mogłyby być ostentacyjnie przekraczane w transgresyjnym wysiłku awan­gardowego eksperymentu. Brak jasnych kryteriów i trwałych konwencji niweczy bowiem (...)
mderek-gray

Znikanie. (Po)głosy starości

Stary pisarz nie mógł więcej pisać, ponieważ dotarł do kresu słów… William S. Burroughs   I. Święci, starcy i wymiatacze dźwięków Jest kulturoznawczym truizmem stwierdzenie, że człowiek stary stał się modelowym „innym” popkultury w dobie późnej nowoczesności. Podrzędna pozycja starca w kulturze popularnej stała się (...)
John Coltrane

Kolekcja jakiej nie było

  Mimeza w gabinecie osobliwości kapitana Nemo W XIX-wiecznej arcypowieści przygodowej 20 000 mil podmorskiej żeglugi Juliusz Verne kazał swemu bohate­rowi, kapitanowi Nemo, zebrać na okręcie podwodnym Nautilus gigantyczną kolekcję zaginionych arcydzieł sztuki, które na zawsze przepadły dla świata w odmętach oceanów. „Były tam płótna (...)
mVoodoo-1

Afrofuturyzm – od analogowej wyobraźni do cyfrowego oporu

Cóż mogli wiedzieć Biali o sprawach Czarnych? Alejo Carpentier   I. Rytmy z tego świata W klasycznej afrokaraibskiej powieści Alejo Carpentiera Królestwo z tego świata poświęconej powstaniu niewolników na Haiti ów „bunt Czarnych” przebiega niezmiennie w rytmie bębnów: Ale w tej samej chwili noc wypełniło bicie w bębny. Nawołując (...)
10-swieto-ikona

Muzyka głupców czy święto ekstazy. Wokół improwizacji

Nie potrafi już zharmonizować w umyśle żadnego utworu, niezależnie od tego, jaka by to była kompozycja. Jego muzyka jest okropna. T. Bernhard, Zaburzenie I. “Śpiewanie i tańczenie przy wywijaniu gałęzią mirtową…” “Anonimowość, przebrania i odwrócenie ról, rozdawanie wina i efekty zanurzenia się w tłumie, burleskowe tańce, pozbawiona harmonii, (...)
12-okladka-patos-ikna

Patos hałasu i etos milczenia. Retoryka (swobodnej) improwizacji

I Związki retoryki – sztuki skutecznego władania słowem – z improwizacją wydają się z pozoru odległe, by nie rzec – naciągane. Improwizacja muzyczna zdaje się bowiem czynić wszelkie wysiłki w celu oderwania przekazu artystycznego od zdeterminowanej przez kontekst oraz istotę kodu symbolicznego semantyki, zmierzając (...)