patronat

Gliwice, 26.03-14.05.2011

Grzegorz Sztwiertnia
Zemsta/Revenge


Wernisaż połączony ze spotkaniem autorskim: 26 marca (sobota), godz. 18.00
Kurator: Ola Wojtkiewicz
Miejsce: Czytelnia Sztuki, ul. Dolnych Wałów 8a, Gliwice

Tematem wystawy Grzegorza Sztwiertni jest problem wszechobecnej zarówno w naturze jak i kulturze żądzy kontroli, dominacji, odwetu i zemsty. Te właśnie aspekty społecznej rzeczywistości, ważne dla polskiej w szczególności historii i tradycji, kształtują, zdaniem artysty, współczesne modele ludzkich interakcji.

Prace wybrane i zrealizowane na wystawę podejmują próbę refleksji nad modelami formułującymi te z ludzkich cech, które zdominowały, w toku doboru naturalnego, ludzkie formy współżycia. Sztwiertnia dokonuje analizy wizualnych i dźwiękowych wątków przemocy, poniżania i destrukcji za pośrednictwem obrazów filmowych, instalacji oraz serii obrazów.

W specjalnie dla Czytelni Sztuki stworzonej instalacji "Dzika banda" (2011) artysta w hołdzie złożonym kanonicznym dziełom sztuki filmowej, posługuje się "dzikim reliefem" - swego rodzaju trofeum zdobytym w starciu z takimi arcydziełami jak "Łowca jeleni" (1978) Michaela Cimino czy "Dzika banda" (1969) Sama Peckinpaha. Odważne, drastyczne i często kontrowersyjne narracje przesycone skrajną brutalnością są dla artysty punktem odniesienia i swoistą "poezją dekadencji".

Premierowy kolaż dźwiękowy "Walka o słowo (Quest For Word) II" (2011) podejmuje grę z wyobrażeniami na temat początków mowy ludzkiej, dla którego punktem wyjścia był pierwotny język plemienny stworzony na potrzeby filmu "Walka o ogień" J. Annauda (1981). Skojarzenia ze słynną "Sonatą pierwotną" ("Ursonate") Kurta Schwittersa sytuują pracę w obrębie poszukiwań odniesień do czasów sprzed powstania kultury.

Podobne, "prymitywne" akcenty znaleźć można w złowieszczej i przerażająco sugestywnej pracy "LiveEvil" (2009) czy w rejestracji dźwiękowej pod znaczącym tytułem "Bluzg" (2001/2009). Intrygujący temat zawiści i zazdrości, tym razem w sztuce, podejmuje seria ośmiu obrazów pod wspólnym tytułem "Prawda w malarstwie". Nawiązuje ona do słynnej deklaracji "Ojca Wszystkich Awangard", Paula Cézanne'a: "Winien wam jestem prawdę w malarstwie i powiem wam ją". Sztwiertnia-inkwizytor symbolicznie karze na płótnach "ośmiu największych tropicieli prawdy i fałszu w malarstwie i w życiu za wielokrotne aberracje i odstępstwa od wytyczonego wcześniej celu".

Filmowy recykling (tzw. found footage) w najczystszej formie Sztwiertnia prezentuje w pracy "Together Through Life" (2010), która bazuje na popularnym serialu telewizyjnym "Dr House". Legendarna już moc odziaływania "Together…"pozwoliła krytyce odnosić się do Sztwiertni, jako "Dr House'a polskiej sztuki". Przemyślne zderzenie dosłownej i metaforycznej zarazem tkanki życia (wewnętrznego i zewnętrznego) jest jednocześnie komentarzem na temat natury socjopatii i sposobów rozładowywania napięcia. Ten znakomity film widziało dotąd niewielu, podobnie jak równie młody "Psycho?" (2010) - wyrafinowaną pochwałę cytatu w sztuce. Sztwiertnia dokonuje w nim mariażu "Psychozy" Alfreda Hitchcocka (1968) i Gusa Van Santa (1998), który z kolei złożył hołd Hitchcockowi powtarzając jego "Psychozę" ujęcie po ujęciu. Składając dwie realizacje filmowe w jeden utwór, artysta podpisuje się niejako po raz trzeci pod największym studium psychotycznych lęków dwudziestego wieku. Także tej pracy, podobnie jak wszystkim pozostałym, towarzyszy przeczucie, że przemoc jest podłożem ludzkiej natury i historii ludzkości, a swoją estetyczną kulminację osiąga w sztuce.

Ola Wojtkiewicz


Grzegorz Sztwiertnia (1968) jest artystą swobodnie poruszającym się we wszystkich rejonach sztuki, szczególnie wyczulonym na problematykę ograniczeń psycho - fizycznych, początku języka i awangardowych teorii artystycznych. Studiował w pracowni prof. Jerzego Nowosielskiego na krakowskiej ASP, gdzie obecnie prowadzi pracownię interdyscyplinarną na Wydziale Malarstwa. Od roku 2011 jest kuratorem Galerii Malarstwa ASP na tejże uczelni. Mieszka w Skoczowie.

Ola Wojtkiewicz jest absolwentką historii sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego, krytykiem i kuratorem. Wykłada historię sztuki w Szkocji; publikuje w prasie polskiej i brytyjskiej. Pracuje w National Gallery w Edynburgu.